Sabtu, 12 Januari 2008

JARUM HALUS - adaptasi sekerat jalan?

NOTA: POSTING INI ADALAH PENDAPAT PERIBADI SAYA SAHAJA DAN MUNGKIN TIDAK SEPENDAPAT DENGAN ULASAN OLEH MEDIA LAIN!
Attempts to adapt "pure" literature fail for two reasons: One is aesthetic impossibility. Image is prelinguistic; no cinematic equivalences or even approximations exist for conflicts buried in the extravagant language of master novelists and playwrights. Two, when a lesser talent attempts to adapt genius, which is more likely? Will a lesser talent rise to the level of genius, or will genius be dragged down to the level of the adaptor? - STORY by Robert McKee [pg. 367]

Salaam..

Naratif asalnya ialah Othello - di antara karya agung William Shakespeare. Jarum Halus adalah adaptasinya ke bentuk filem yang berwajahkan Malaysia. Ia satu hasil usaha yang sewajarnya diberikan kredit dan dihormati oleh Mark Tan yang baru berusia 22 tahun! Namun begitu Jarum Halus agak mengecewakan bagi seorang penonton mainstream seperti saya.

Awalnya sebelum menonton, saya mengharapkan untuk ia sebuah filem adaptasi sekemas dan sesegar filem 'O' (2001) arahan Tim Blake Nelson yang juga adaptasi Othello dari Hollywood. Saya teruja untuk melihatnya kerana ia filem ke-2 Malaysia yang berani mati untuk mengadaptasikan karya Shakespeare ke bentuk filem selepas filem Istana Berdarah (1964) arahan Hussein Haniff adaptasi dari Macbeth. Tapi setelah habis tayangan, saya keliru dengan maksud adaptasi Jarum Halus yang seakan sekerat jalan?

Babak bukaan filem ini yang menggunakan komunikasi moden masakini iaitu online chatting di antara 2 orang sahabat iaitu Iskandar (Iago) dan Rahim (Roderigo) dengan Baharudin (Brabanzio) untuk memecahkan rahsia Daniel Oh (Othello) yang kahwin lari dengan Mona (Desdemona) iaitu anak Baharudin. Ia satu idea kreatif yang saya jangkakan seakan janji bahawa filem ini akan berkembang sebagai sebuah penceritaan yang dipermudah dan biasa ditonton oleh orang kebanyakan. Babak-babak seterusnya mengintroduksikan watak Datuk Kalel (Montano) dan Michael (Cassio) dalam sebuah mesyuarat syarikat Ecotech. Watak Emilia (Emilia) iaitu isteri Iago pula diperkenalkan di sebuah kedai mamak. Ya! Watak-watak asal Othello 'diadaptasikan' sepenuhnya kepada watak-watak moden di Kuala Lumpur. Perpindahan acuan perwatakan itu semuanya seakan sudah ditekapkan dengan molek! Asasnya sudah berjaya. Cakap Melayu penuh oleh Daniel setiap kali bertutur dengan Datuk Kalel juga unik. Kemodenan cara hidup elit filem ini berjaya menggambarkan urbanisasi latarnya dari kostum dan rekaan set di kota metropolitan. Filem ini sejujurnya sudah cuba yang terbaik dan terkini.

Namun begitu, apabila plot Jarum Halus bergerak ke tengah cerita, filem ini seakan kehilangan identiti. Ia mahu jadi Othello yang asal atau adaptasi Jarum Halus versi Malaysia? Di sinilah saya mula kekeliruan samada filem ini hendak dimodenkan atau syok sendiri tenggelam dalam karya asal Shakespeare? Pertuturan dialog-dialog yang 90% dalam Bahasa Inggeris menambahkan kekalutan identiti Jarum Halus. Ia mahu jadi ketimuran tapi tenggelam-timbul dalam kebaratan. Paling mengejutkan saya, apabila ada dialog dari Daniel kepada 'bapa mertuanya' dengan memanggilnya 'Baharudin'? Perkahwinan campuran bangsa di antara Daniel dan Mona juga agak kabur samada ia sekadar untuk memenuhi rangka asal Othello atau benar-benar dikahwinkan? Maksud saya, perkahwinan di antara 2 bangsa terutamanya melibatkan orang Melayu-Cina memang sukar dan kadangkala jadi sensitif kerana ia melibatkan penukaran agama. Ya! Saya akui keikhlasan cinta Daniel mengahwini Mona memang ketara dipaparkan tetapi perkahwinan berlainan bangsa mereka seakan lapisan kulit sahaja tanpa mahu sekejap pun menyelami isinya betul-betul. Kadang-kadang cinta Daniel-Mona seakan mahu mendahului filem Sepet yang berjaya mengupas konflik percintaan Orked-Jason. Maklumlah kalau dalam Sepet, Orked-Jason tak sampai hajat untuk berkahwin tapi Daniel-Mona sudah diijabkabulkan! Maka saya mahu melihat sedikit-sebanyak isu kahwin-campur itu diceritakan. Tapi mungkin kerana terlalu terikat dengan kehendak acuan Shakespearian, filem ini hendak betul-betul mengikut plot asalnya 100%. Ada masanya filem ini juga seolah-olah mahu jadi Romeo+Juliet (1996) arahan Baz Luhrmann yang sejujurnya menggunakan dialog asal Shakespeare tetapi dalam setting dunia moden. Jarum Halus juga cuba dengan penggunaan pistol dan dialog-dialog asal Othello di beberapa babak. Lalu filem ini berkembang sehingga ke akhir menjadi kelam-kabut tujuan adaptasinya apatah lagi apabila visualnya bertukar menjadi MTV dengan dialog-dialog puitis dari narration yang berulang-ulang dan meleret-leret.

2 ulasan:

Megat Eusofe berkata...

aiyoooo
romeo n juliet my fav filem
bila tgk x-rasa mcm adaption semula
:P

but okies la uncle ajami
couse u selamatkan kitaorang from tgk film nie

hahahhaaaa

ajami berkata...

megat,

jgn dgr suma pendpt pakcik.. mungkin salah! ;-)